หลักการ
จัดการความเสี่ยง (เดิม: หลักการ)
เป็นการประเมินความเสี่ยงความเสี่ยงของเหตุการณ์ในอนาคติ เพื่อป้องกันผลการทบที่จะเกิดขึ้นในกรณีต่างๆ เช่น ภัยพิบัติ การเกิดอุบัติเหตุ การเกิดโรคระบาด การดำเนินงานเกิดการสะดุด เป็นต้น
การประเมินความเสี่ยง
ตามมาตรฐานการบริหารความปลอดภัยและความเสี่ยงในโรงงานอุตสาหกรรม วสท.
Standard of Industrial Safety and Risk Administration
1. ขั้นตอนและวิธีการบริหารความเสี่ยง
ในส่วนของขั้นตอนและวิธีการบริหารความเสี่ยงจะขออ้างอิงตัวอย่างจากมาตรฐานการประเมินความเสี่ยง การจัดทำแผนลดและแผนควบคุมความเสี่ยง ดังต่อไปนี้
1.1 ขั้นตอนการปฏิบัติ
- เริ่มต้น
- ระบุกิจกรรมงานที่จะประเมิน
- ระบุรายละเอียดวิธีการหรืขั้นตอนการทำงาน
- ชี้บ่งบ่อันตรายโดยระบุสิ่งที่เป็นอันตรายพร้อมสาเหตุหรือผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นในแต่ละขั้นตอนของงาน
- ประเมินโอกาสและความรุนแรงของการเกิดอันตราย
- ระดับความเสี่ยง
- จัดการความเสี่ยง ตรวจสอบผลการจัดการความเสี่ยงโดยผู้รับผิดชอบ
- จัดทำบัญชีความเสี่ยงและชี้แจงให้พนักงานและหน่วยงานความปลอดภัยทราบ
- จัดทำแผนลดและจัดทำแผนควบคุม
- ติดตามตรวจสอบและรายงานผลการจัดการความเสี่ยง
- สิ้นสุด
1.2 รายละเอียดขั้นตอนการปฏิบัติ
ขั้นตอนที่ 1: ระบุกิจกรรมงานที่จะประเมินความเสี่ยง ให้หัวหน้าหน่วยงานกิจกรรมงานในหน่วยงานที่ตนเองรับผิดชอบดูแลให้ครบทุกกิจกรรมงาน
ขั้นตอนที่ 2: เขียนรายละเอียดวิธีการหรือขั้นตอนการทำงาน แยกรายละเอียดของกิจกรรมงานต่าง ๆ ออกเป็นขั้นตอนการทำงานในแต่ละกิจกรรมงานให้ครบทุกกิจกรรมงาน
ขั้นตอนที่ 3: ชี้บ่งอันตราย ระบุสิ่งที่เป็นอันตรายจากการทำงาน เช่น อันตรายที่เกิดจากอุปกรณ์ เครื่องมือเครื่องจักร หรืออันตรายจากสภาพแวดล้อมในการทำงาน เช่น แสง เสียง ความร้อน สารเคมี (ฝุ่น ควัน ฟูมละออง แก๊ส ไอเคมี และเส้นใย) เป็นต้น รวมถึงระบุสาเหตุของการเกิดอันตรายหรือผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น
2. การประเมินความเสี่ยง (Risk: R)
ประเมินจากโอกาส (Probability: P) และความรุนแรงของการเกิดอันตราย (Impact: I)
2.1 เกณฑ์การประเมินโอกาส (Probability: P)
| ระดับ | โอกาสที่จะเกิด | รายละเอียด |
|---|---|---|
| 1 | น้อย | 2-3 ปีต่อครั้ง |
| 2 | ปานกลาง | 1 ปีต่อครั้ง |
| 3 | สูง | 1-6 เดือนต่อครั้งแต่ไม่เกิน 5 ครั้งต่อปี |
| 4 | สูงมาก | 1 เดือนต่อครั้งหรือมากกว่า |
2.2 เกณฑ์การประเมินความรุนแรง (Impact: I)
การเลือกแบ่งเป็นแต่ละด้านดังนี้
2.2.1 ด้านสุขอนามัยและความปลอดภัย
| ระดับ | ความรุนแรง | รายละเอียด |
|---|---|---|
| 1 | ต่ำ | บาดเจ็บเล็กน้อยในระดับปฐมพยาบาล |
| 2 | ปานกลาง | บาดเจ็บที่ต้องได้รับการรักษาทางการแพทย์ |
| 3 | สูง | บาดเจ็บหรือเจ็บป่วยสาหัส ต้องพักรักษาตัวในโรงพยาบาล |
| 4 | สูงมาก | ทุพพลภาพหรือเสียชีวิต |
2.2.2 ด้านการเงิน
| ระดับ | ความรุนแรง | รายละเอียด |
|---|---|---|
| 1 | ต่ำ | ความเสียหายน้อยกว่า 50,000 บาท |
| 2 | ปานกลาง | ตั้งแต่ 50,000 – 200,000 บาท |
| 3 | สูง | มากกว่า 200,000 – 10 ล้านบาท |
| 4 | สูงมาก | มากกว่า 10 ล้านบาท |
2.2.3 ด้านสิ่งแวดล้อม
| ระดับ | ความรุนแรง | รายละเอียด |
|---|---|---|
| 1 | ต่ำ | ผลกระทบเล็กน้อย สามารถแก้ไขหรือควบคุมได้ |
| 2 | ปานกลาง | ผลกระทบปานกลาง แก้ไขไม่เกิน 1 เดือน |
| 3 | สูง | ผลกระทบรุนแรง ต้องใช้เวลาแก้ไข 1 – 6 เดือน |
| 4 | สูงมาก | ผลกระทบรุนแรงมาก ต้องใช้ทรัพยากรนานกว่า 6 เดือน |
2.2.4 ด้านชุมชน
| ระดับ | ความรุนแรง | รายละเอียด |
|---|---|---|
| 1 | ต่ำ | ไม่มีผลหรือผลเล็กน้อย |
| 2 | ปานกลาง | ผลกระทบชุมชน แก้ไขในเวลาสั้น |
| 3 | สูง | ต้องใช้เวลาแก้ไข |
| 4 | สูงมาก | รุนแรงกว้าง ต้องหน่วยงานรัฐจัดการ |
2.2.5 ด้านภาพลักษณ์และชื่อเสียง
| ระดับ | ความรุนแรง | รายละเอียด |
|---|---|---|
| 1 | ต่ำ | ผลกระทบเล็กน้อยและสั้น น้อยกว่า 1 เดือน |
| 2 | ปานกลาง | ผลกระทบปานกลาง ระหว่าง 1 – 6 เดือน |
| 3 | สูง | ผลกระทบมาก ระหว่าง 6 – 12 เดือน |
| 4 | สูงมาก | ผลกระทบนาน มากกว่า 1 ปี |
2.3 การประมาณระดับความเสี่ยง
สูตรคำนวณ: Risk (R) = Impact (I) x Probability (P)
| ระดับความเสี่ยง | ผลลัพธ์ | ความหมาย |
|---|---|---|
| 1 | 1-2 | ความเสี่ยงเล็กน้อย |
| 2 | 3-6 | ความเสี่ยงที่ยอมรับได้ ต้องทบทวนมาตรการควบคุม |
| 3 | 8-9 | ความเสี่ยงสูง ต้องดำเนินการเพื่อลดความเสี่ยง |
| 4 | 12-16 | ความเสี่ยงที่ยอมรับไม่ได้ ต้องหยุดและปรับปรุง |